Şinzo Abe

Şinzo Abe (Japonca: 安倍 晋三; 21 Eylül 1954, Tokyo - 8 Temmuz 2022, Nara), 2006 ile 2007 yılları arasında ve 2012 ile 2020 yılları arasında Japonya Başbakanı ve Liberal Demokrat Parti Genel Başkanı olarak görev yapmış bir Japon siyasetçidir. Japonya'da en uzun süre başbakanlık yapan kişidir.

Hayatı ve Kariyeri

Tokyo'da doğan Abe, Liberal Demokrat Parti'den siyasetçi Shintaro Abe'nin oğlu ve başbakan Nobusuke Kishi'nin torunu olarak Satō-Kishi-Abe ailesinin bir üyesiydi. Seikei Üniversitesi'nden mezun oldu ve sanayi ve parti görevlerinde çalışmadan önce kısa bir süre Güney Kaliforniya Üniversitesi'ne devam etti ve ilk olarak 1993 yılında Temsilciler Meclisi'ne seçildi. Abe, 2003 ile 2004 yılları arasında Liberal Demokrat Parti Genel Sekreteri ve 2005 ile 2006 yılları arasında Cuniçiro Koyzumi'nin Kabine Baş Sekreteri olarak görev yaptı ve Koyzumi'nin yerine başbakan oldu. Abe, Japonya'nın savaş sonrası en genç ve İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra doğan ilk başbakanı oldu. Sadık bir muhafazakâr ve Japon tarihi hakkında inkârcı görüşlere sahip olan Nippon Kaigi örgütünün üyesi olan Abe, ders kitaplarındaki zulümleri önemsiz göstermek, savaş sırasında rahatlatıcı kadınların askere alınmasında hükûmetin zorlamasını reddetmek ve Anayasa'nın 9. maddesinin revize edilmesini istemek gibi güçlü sağcı duruşlar sergiledi. 2007 yılında ABD, Avustralya ve Hindistan ile Çin'in bir süper güç olarak yükselişine karşı koymayı amaçlayan Dörtlü Güvenlik Diyaloğu'nu başlattı. Hükûmetinin popüler olmaması ve hastalığı nedeniyle o yıl başbakanlıktan istifa etti.

İyileştikten sonra Abe, 2012'de beklenmedik bir siyasi geri dönüş yaparak LDP başkanlığına tekrar seçildi ve o yılki seçimlerde Liberal Demokrat Parti'yi ezici bir zafere taşıdı. Abe, 1948'de Shigeru Yoshida'dan bu yana göreve dönen ilk eski başbakan oldu. Abe, Japonya'nın ekonomik durgunluğuna “Abenomik” ile karşı koymaya çalıştı ve karışık sonuçlar elde etti. Ayrıca 2018'de yeni bir anlaşma ile Trans-Pasifik Ortaklığı'nın yeniden yürürlüğe girmesini sağladı. 2015 yılında, Japon Öz Savunma Kuvvetleri'nin denizaşırı ülkelerde konuşlandırılmasına izin veren askeri reformları kabul etti, bu oldukça tartışmalıydı ve protestolarla karşılandı. Abe, Liberal Demokrat Parti'yi 2014 ve 2017 seçimlerinde de zafere taşıyarak Japonya'nın en uzun süre görev yapan başbakanı oldu. 2020 yılında hastalığının nüksetmesini gerekçe göstererek başbakanlık görevinden tekrar istifa etti ve yerine Yoşihide Suga geçti.

2022 yılında Abe, üst meclis seçimleri için bir kampanya konuşması yaparken Nara'da suikasta uğradı. Şüpheli Tetsuya Yamagami, suikastın Abe'nin Birleşme Kilisesi ile olan bağlarından kaynaklandığını itiraf etti. Bu, 1936'dan bu yana eski bir Japon başbakanına düzenlenen ilk suikast oldu. Japon siyasetinde kutuplaştırıcı bir figür olan Abe, destekçileri tarafından Japonya'nın güvenliğini ve uluslararası itibarını güçlendirdiği için övülürken, muhalifleri onu Japon barışçıllığını tehdit ettiğini ve Çin ve Güney Kore ile ilişkilere zarar verdiğini düşündükleri milliyetçi politikaları ve tarihsel revizyonizmi nedeniyle eleştirdi.