Charles de Gaulle

Charles André Joseph Marie de Gaulle (22 Kasım 1890 - 9 Kasım 1970), Fransız general ve devlet adamıdır. II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası ve Vichy Fransası'na karşı Özgür Fransız Kuvvetleri'ne liderlik etmiş ve Fransa'da demokrasiyi yeniden tesis etmek için 1944-1946 yılları arasında Fransız Cumhuriyeti Geçici Hükümeti'ne başkanlık etmiştir. 1958 Cezayir darbesinin ardından, Cumhurbaşkanı René Coty'nin isteği üzerine emeklilikten geri dönmüş ve Başbakan olarak atanmıştır. Seçmenlerin referandumda onayladığı yeni bir anayasa hazırlatarak Beşinci Cumhuriyet'i kurmuştur. Daha sonra aynı yıl Fransa Cumhurbaşkanı seçilmiş ve 1969'daki istifasına kadar bu görevi sürdürmüştür.

Hayatı ve Kariyeri

Lille'de doğan Gauelle, I. Dünya Savaşı'nda madalyalı bir subaydı, birkaç kez yaralanmış ve Almanya tarafından savaş esiri olarak alınmıştır. Savaşlar arası dönemde, mobil zırhlı tümenleri savunmuştur. Mayıs 1940'taki Alman işgali sırasında, işgalcilere karşı koyan bir zırhlı tümeni yönetmiş ve daha sonra Savaş Bakan Yardımcısı olarak atanmıştır. Hükümetinin Almanya ile yaptığı ateşkesi kabul etmeyi reddeden de Gaulle, İngiltere'ye kaçtı ve 18 Haziran Çağrısı'nda Fransızları savaşa devam etmeye çağırdı. Özgür Fransız Kuvvetleri'ne liderlik etti ve daha sonra Fransız Ulusal Kurtuluş Komitesi'nin başına geçti ve Özgür Fransa'nın tartışmasız lideri olarak ortaya çıktı. Haziran 1944'te, Fransa'nın kurtuluşundan sonraki geçici hükümet olan Fransız Cumhuriyeti Geçici Hükümeti'nin başına geçti. 1944 gibi erken bir tarihte, kapitalist bir ekonomi üzerinde önemli ölçüde devlet yönlendirmeli kontrolü içeren bir direktifçi ekonomi politikası uyguladı; bu politikayı, 30 yıl süren ve "Otuz Şanlı Yıl" olarak bilinen eşi benzeri görülmemiş bir büyüme dönemi izledi. 1946'da istifa etti, ancak Fransız Halkı Birliği'nin kurucusu olarak siyasi olarak aktif olmaya devam etti. 1950'lerin başlarında emekli oldu ve hızla modern Fransız edebiyatının temel taşlarından biri haline gelen Savaş Anıları'nı yazdı.

Cezayir Savaşı, istikrarsız Dördüncü Cumhuriyet'in çöküşünü tehdit ettiğinde, Ulusal Meclis onu Mayıs 1958 krizi sırasında tekrar iktidara getirdi. Güçlü bir başkanlık sistemiyle Beşinci Cumhuriyet'i kurdu; bu görevde devam etmek için oyların %78'ini alarak seçildi. Savaşın sona ermesi için adımlar atarken Fransa'yı bir arada tutmayı başardı; bu durum, Pieds-Noirs'ların (Cezayir'de doğmuş etnik Avrupalılar) ve silahlı kuvvetlerin büyük öfkesine neden oldu. Cezayir'e bağımsızlık verdi ve diğer Fransız sömürgelerine karşı ilerici bir tutum sergiledi. Soğuk Savaş bağlamında, de Gaulle, Fransa'nın büyük bir güç olarak ulusal güvenliği ve refahı için Amerika Birleşik Devletleri gibi diğer ülkelere bağımlı olmaması gerektiğini savunarak "büyüklük politikası"nı başlattı. Bu amaçla, NATO'nun entegre askeri komutanlığından çekilmesine ve Fransa'yı dünyanın dördüncü nükleer gücü haline getiren bağımsız bir nükleer saldırı gücü kurmasına yol açan bir "ulusal bağımsızlık" politikası izledi. 22 Ocak 1963'te Élysée Antlaşması'nı imzalayarak, Anglo-Amerikan ve Sovyet etki alanları arasında Avrupa'da bir denge unsuru oluşturmak amacıyla Konrad Adenauer ile Fransa-Almanya arasındaki samimi ilişkileri yeniden kurdu.

De Gaulle, uluslarüstü bir Avrupa'nın gelişmesine karşı çıktı ve Avrupa'yı egemen uluslardan oluşan bir kıta olarak savundu. De Gaulle, ABD'nin Vietnam'a müdahalesini ve ABD dolarının aşırı ayrıcalığını açıkça eleştirdi. Sonraki yıllarında, Montreal'deki bir konuşmasında "Yaşasın özgür Québec" sloganını kullanması ve İngiltere'nin Avrupa Ekonomik Topluluğu'na girişini iki kez veto etmesi, hem Kuzey Amerika'da hem de Avrupa'da önemli tartışmalara yol açtı. 1965'te yeniden cumhurbaşkanlığına seçilmesine rağmen, Mayıs 1968'de öğrenciler ve işçiler tarafından yaygın protestolarla karşılaştı, ancak ordunun desteğini aldı ve Ulusal Meclis'te artan bir çoğunlukla erken seçimleri kazandı. De Gaulle, daha fazla merkeziyetçilikten uzaklaşmayı önerdiği bir referandumda kaybettikten sonra Nisan 1969'un sonlarında istifa etti. Bir buçuk yıl sonra 79 yaşında öldü ve başkanlık anılarını tamamlayamadan geride bıraktı. Birçok Fransız siyasi partisi ve lideri Gaullist bir mirasa sahip çıkmaktadır; ölümünden sonra Fransa'da ve dünyanın diğer bölgelerinde birçok cadde ve anıt onun anısına ithaf edilmiştir.