Binyamin Netanyahu

Binyamin "Bibi" Netanyahu (d. 21 Ekim 1949, Tel Aviv), 2022'den beri İsrail Başbakanı olarak görev yapan İsrailli bir politikacı ve diplomattır. Daha önce 1996-1999 ve 2009-2021 yılları arasında başbakanlık yapmış olan Netanyahu, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanıdır.

Hayatı ve Kariyeri

Tel Aviv'de doğan Netanyahu, Batı Kudüs ve Amerika Birleşik Devletleri'nde büyüdü. 1967'de İsrail Savunma Kuvvetleri'ne katılmak üzere İsrail'e döndü ve Sayeret Matkal özel kuvvetlerinde görev yaptı. 1972'de ABD'ye döndü ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra Boston Consulting Group'ta çalıştı. 1978'de İsrail'e geri döndü ve Yonathan Netanyahu Terörle Mücadele Enstitüsü'nü kurdu. 1984 ile 1988 yılları arasında Netanyahu, İsrail'in Birleşmiş Milletler Büyükelçisiydi. Netanyahu, 1993'te Likud'un başkanlığına seçilmesinin ardından muhalefet lideri olarak öne çıktı. 1996 genel seçimlerinde Netanyahu, halk oylarıyla doğrudan seçilen ilk İsrail başbakanı oldu. 1999 seçimlerinde yenilgiye uğrayan Netanyahu, özel sektöre geçti. Dışişleri ve Maliye Bakanı olarak görev yaptı ve ekonomik reformlar başlattıktan sonra Gazze'den çekilme planı nedeniyle istifa etti.

Netanyahu, 2005'te Likud'un başına geri döndü ve 2006 ile 2009 yılları arasında muhalefet liderliğini üstlendi. 2009 yasama seçimlerinden sonra bir koalisyon kurdu ve tekrar başbakan oldu. Netanyahu, 2016'dan itibaren Donald Trump'a olan yakınlığını temel çekiciliğinin merkezine koydu. Trump'ın ilk başkanlığı döneminde ABD, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıdı, Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğini kabul etti ve İsrail ile Arap dünyası arasında İbrahim Anlaşmaları'na aracılık etti. Netanyahu, uluslararası hukuka göre yasadışı sayılan işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini genişletmesi nedeniyle eleştirilere maruz kaldı. 2019'da Netanyahu, güveni kötüye kullanma, rüşvet ve dolandırıcılık suçlamalarıyla yargılandı ve başbakanlık hariç tüm bakanlık görevlerinden istifa etti. 2018-2022 İsrail siyasi krizi, Netanyahu ve Benny Gantz arasında bir rotasyon anlaşmasına yol açtı. Bu anlaşma 2020'de çöktü ve 2021 seçimlerine yol açtı. Haziran 2021'de Netanyahu başbakanlıktan alındı, ancak 2022 seçimlerinden sonra geri döndü.

Netanyahu'nun başbakanlık dönemleri, demokratik gerileme ve otoriterliğe doğru bir kayma olarak algılanan nedenlerle eleştirildi. Netanyahu'nun koalisyonu, 2023 yılının başlarında büyük çaplı protestolarla karşılanan yargı reformunu hedefledi. Aynı yıl Hamas liderliğindeki Filistinli grupların 7 Ekim saldırıları Gazze savaşını tetikledi ve Netanyahu, güvenlik zaafı ve İsrailli rehinelerin iadesini sağlayamaması nedeniyle ülke çapında protestolarla karşı karşıya kaldı. Ekim 2024'te bir suikast girişiminden kurtuldu ve Hamas'ın önemli bir müttefiki olan Hizbullah'ın askeri yeteneklerini yok etme hedefiyle Lübnan'ı işgal emri verdi. Aralık 2024'te Esad rejiminin düşmesinden sonra Netanyahu, Suriye'yi işgal etti. Ayrıca, On İki Gün Savaşı'na dönüşen 2025 İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına başkanlık etti. Şubat 2026'da, rejim değişikliği hedefiyle ABD ile birlikte İran'a büyük bir saldırı başlattı.

Netanyahu hükûmeti, Aralık 2023'te Uluslararası Adalet Divanı'nda görülen Güney Afrika-İsrail davasıyla doruğa ulaşan Gazze'deki soykırımı organize etti. Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC), Filistin'deki soruşturmasının bir parçası olarak, Kasım 2024'te Netanyahu hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla tutuklama emri çıkardı.