Ruhullah Humeyni

Ruhullah Humeyni (doğum adıyla Ruhullah Mustafavî Musevî, Farsça: سید روح‌الله خمینی‎, 22 Eylül 1902, Humeyn - 3 Haziran 1989, Tahran), İranlı siyasetçi ve Şii din adamı. Ayetullah Humeyni olarak da anılır. İran İslam Devrimi'nin siyasi ve ruhani lideriydi. Muhammed Rıza Pehlevi rejimine son verip İslam Cumhuriyeti'ni kurdu ve devrimden sonraki tüm dinî ve siyasi yetkileri elinde tuttu.

Hayatı ve Kariyeri

Günümüzde İran’ın Merkezi eyaletinde bulunan Humeyn’de doğdu. Babası, Humeyni iki yaşındayken öldürüldü. Küçük yaşlardan itibaren akrabalarının desteğiyle Kur’an ve Arapça öğrenimine başladı. On İki İmamcı Şiilik içinde yüksek dereceli bir din âlimi oldu; ayetullah, merci-i taklit (marja‘), müctehid, fakih ve hafız (fıkıh uzmanı) unvanlarını aldı ve 40’tan fazla kitap kaleme aldı. Beyaz Devrim’e karşı çıkışı sonucunda 1964’te devlet kararıyla Bursa’ya sürgün edildi. Yaklaşık bir yıl sonra Necef’e geçti. Burada dile getirdiği ve Velâyet-i Fakih (Fakihin Velâyeti) olarak bilinen dinî-siyasal teorisini açıkladığı konuşmalar daha sonra Ḥokūmat-i Eslāmī (İslam Hükûmeti) adlı kitapta derlendi.

Destekçileri onu İslami dirilişin, bağımsızlığın, anti-emperyalizmin ve İran’da yabancı etkiye karşı direnişin savunucusu olarak görür. Buna karşılık, Batı karşıtı ve antisemitik söylemleri; anti-demokratik uygulamaları; 1988’de binlerce İranlı siyasi mahkûmun infazı dâhil olmak üzere insan hakları ihlalleri; ayrıca İran–Irak Savaşı sırasında insan dalgası saldırılarında çocuk askerlerin yoğun biçimde kullanılması nedeniyle eleştirilmiştir.

Benzer Profiller

Nolberto Solano Profil Resmi

Nolberto Solano

Nolberto SolanoNolberto Solano (d. 12 Aralık 1974), orta saha pozisyonunda görev yapmış Perulu millî...

1,257 izlenme Oku
Henry Ford Profil Resmi

Henry Ford

Henry FordHenry Ford (30 Temmuz 1863 - 7 Nisan 1947) Amerikalı sanayici büyük iş adamı, Ford Motor C...

1,230 izlenme Oku
Erol Mütercimler Profil Resmi

Erol Mütercimler

Erol MütercimlerErol Mütercimler (d. 13 Mayıs 1954, Kars), Türk yazar, öğretmen, asker, fizikçi, ara...

675 izlenme Oku
Mehdi Zana Profil Resmi

Mehdi Zana

Mehdi ZanaMehdi Zana (20 Aralık 1940; Silvan - 29 Ağustos 2026), Türkiye Kürdü siyasetçi ve eski Diy...

738 izlenme Oku